PSG : Rehabilitacija Nedića je politika SNS, a ne poruka ekstremista

Pokret slobodnih građana smatra da je sinoćnje okupljanje neonacističkih i ultradesničarskih grupa u centru Beograda, organizovano povodom godišnjice smrti Milana Nedića, jasan dokaz opasnog istorijskog revizionizma i normalizacije fašističkih ideologija u javnom prostoru. Pokušaji da se saradnja sa nacističkim okupatorom predstavi kao „patriotizam“ i briga za narod predstavljaju direktan udar na demokratske, civilizacijske i evropske vrednosti savremenog društva.

Rehabilitacija Milana Nedića i njegovog kvislinškog režima ne dolazi sa neonacističke margine društva, već postaje jedan od slojeva politike i propagande vladajućih radikala. To smo mogli da vidimo i sinoć, kada ponovo nije bilo nikakve reakcije policije na okupljanje ekstremističkih grupa koje su pokušale da obeleže godišnjicu smrti Milana Nedića u centru Beograda, čemu smo se usprotivili zajedno sa drugim antifašističkim grupama.

Godinama unazad antifašističke organizacije zahtevaju zabranu ovakvih skupova, kao i krivičnu i materijalnu odgovornost za sve one koji krše zakone kojima se zabranjuje promocija nacizma i fašizma. Umesto reakcije institucija, svedočimo suprotnom procesu: masovni mediji proizvode hiljade tekstova i emisija u kojima se relativizuje odgovornost kolaboracionista i govori o njihovoj navodnoj „žrtvi“, Ministarstvo unutrašnjih poslova je na zvaničnom kalendaru objavljivalo fotografiju policije iz vremena okupacije, a na zvaničnoj proslavi Dana pobede 2021. godine recitovane su pesme vezane za kolaboracionističke strukture.

Okupljanja kojima se veličaju kvislinzi i saradnici nacističkog okupatora nisu „istorijsko sećanje“, već politička poruka netrpeljivosti, revizionizma i otvorenog prezira prema civilizacijskim vrednostima. Skupovi posvećeni Milanu Nediću nisu marginalni folklor ekstremne desnice, već ozbiljan društveni problem i deo šire političke poruke kojom radikali pokušavaju da opravdaju sopstvene istorijske greške – kako iz dalje prošlosti, tako i iz devedesetih godina.

Istorijske činjenice su nedvosmislene: režim Milana Nedića bio je sastavni deo nacističkog aparata represije, odgovoran za progone, deportacije i smrt hiljada ljudi, pre svega Jevreja, Roma i antifašista. Taj režim je učestvovao u organizaciji koncentracionih logora i masovnim streljanjima, uključujući i zločin u Kragujevcu 1941. godine.

Sloboda govora ne može i ne sme biti paravan za promociju ideologija zasnovanih na mržnji, nasilju i isključivanju — jer demokratija podrazumeva pluralizam, ali ne i toleranciju prema onima koji žele da tu demokratiju ukinu.

Naša odgovornost, kao društva i kao političkih aktera, jeste da se jasno i nedvosmisleno suprotstavimo normalizaciji ekstremizma. To znači doslednu primenu zakona, zabranu fašističkih i neonacističkih organizacija, ali i aktivnu politiku kulture sećanja koja će počivati na činjenicama, empatiji i poštovanju žrtava.