PSG: Najava „Univerziteta Sveti Sava“ novi udar na autonomiju i sekularnost države

Pokret slobodnih građana smatra da najava osnivanja zajedničkog „Univerziteta Sveti Sava“, koji bi formirali Vlada Srbije i Srpska pravoslavna crkva, predstavlja novi udar na autonomiju Univerziteta u Beogradu, ali i ozbiljno narušavanje načela sekularnosti države. Smatramo da političko svrstavanje vrha Srpske pravoslavne crkve nije u interesu ni države ni same crkve, već doprinosi daljoj eroziji institucija i poverenja građana.

Za PSG, načelo sekularizma predstavlja jedan od temelja moderne i demokratske države. Poštujemo istorijski i verski značaj svih verskih zajednica, ali smatramo da je političko svrstavanje vrha SPC štetno i za državu i za samu crkvu.

Zato verujemo da najava osnivanja ovakve institucije predstavlja još jedan pokazatelj da se vrh SPC, na čelu sa patrijarhom Porfirijem Perićem, stavio na raspolaganje vladajućoj Srpskoj naprednoj stranci, čak i po cenu urušavanja postojećih institucija, pre svega Pravoslavnog bogoslovskog fakulteta Univerziteta u Beogradu.

Ovaj potez Vlada Srbije predstavlja i novo kršenje Ustava, jer član 11 jasno propisuje odvojenost crkve i države i zabranjuje uspostavljanje bilo koje religije kao državne ili obavezne. Ipak, u obrazloženju ove odluke navodi se da je cilj „da saradnja države i Srpske pravoslavne crkve u oblasti visokog obrazovanja bude zasnovana na zajedničkoj odgovornosti za razvoj znanja, očuvanje temeljnih vrednosti pojedinca i društva i negovanje kulturnog i duhovnog nasleđa“. Iz takvog obrazloženja jasno se vidi namera vlasti da uspostavi političku kontrolu nad obrazovanjem budućeg sveštenstva.

Istovremeno, teško je zanemariti širi politički kontekst. Koncept „srpskog sveta“, koji aktuelna vlast promoviše kao integrativni okvir za sve Srbe u regionu, upravo u SPC vidi ključni instrument za njegovo širenje i političko učvršćivanje.

Patrijarh Porfirije Perić se, nažalost, u više navrata stavio na raspolaganje vladajućoj Srpskoj naprednoj stranci, ponavljajući njen narativ o navodnoj „obojenoj revoluciji“, kako u Srbiji tako i tokom poseta Rusiji. U stvarnosti, reč je o pokušaju diskreditacije građana koji se protive autokratskom modelu vlasti i zarobljenoj državi.

Ko god pokušava da podredi i univerzitet i crkvu dnevnoj politici, zapravo pokazuje da mu nije stalo ni do znanja ni do vere, već isključivo do moći.